آیا تا به حال به این فکر کردهاید که بازاریابی فقط برای فروش کالا نیست؟ گاهی شما به عنوان صاحب یک کسبوکار یا فعال اجتماعی، محصول فیزیکی ندارید؛ بلکه خدمتی عرضه میکنید که هدف آن تغییر یک رفتار یا بهبود سطح سلامت و فرهنگ جامعه است. به این حوزه، بازاریابی اجتماعی (Social Marketing) میگویند.
بسیاری از بازاریابان در بدو ورود به این حوزه دچار ترس یا سردرگمی میشوند و تصور میکنند فروش یک «ایده» یا «تغییر رفتار» غیرممکن است. اما حقیقت این است که با رعایت چند اصل طلایی، میتوانید سختترین خدمات را هم با موفقیت به بازار عرضه کنید. در این مقاله، ۴ ستون اصلی بازاریابی اجتماعی را بررسی میکنیم.
۱. با مشتریان حرف بزنید (گوش دادن، کلید موفقیت)
در بازاریابی اجتماعی، مشتری «رئیس» است، نه بازاریاب! این نوع بازاریابی به این دلیل اجتماعی نامیده میشود که مشتری عامل پیشبرنده آن است.
- چرا باید سوال کنیم؟ برای اینکه بدانید مخاطب شما دقیقاً چه میخواهد، هیچ راهی بهتر از پرسیدن مستقیم نیست.
- راهکارهای ارزان و سریع:
- پشت میز پذیرش بنشینید و با مراجعان صحبت کنید.
- به محل تجمع مخاطبان هدف (مثل پارکها، بازارهای محلی یا مدارس) بروید.
- اگر خدمات خشکشویی یا مشابه آن دارید، از مشتریان درباره بستهبندی و نحوه ارائه خدمات نظر بخواهید.
نکته طلایی: مردم از اینکه مورد مشورت قرار بگیرند لذت میبرند. نظرات صادقانه آنها، نقشه راه موفقیت شماست.
۲. قدرت بخشبندی بازار (Segmentation) را دستکم نگیرید
شما نمیتوانید همزمان برای همه (پیر، جوان، زن و مرد) یک پیام واحد بفرستید. بازاریابان حرفهای میدانند که هر گروه، نیازها و زبان خاص خود را دارد.
- معیارهای تقسیمبندی: سن، جنسیت، محل زندگی و از همه مهمتر «رفتارهای اجتماعی».
- مثال هوشمندانه: اگر هدف شما ترک سیگار است، پیام شما برای یک نوجوان ۱۸ ساله باید کاملاً متفاوت از پیام برای یک فرد ۵۰ ساله باشد.
- استراتژی گروههای مرجع: گاهی لازم نیست مستقیماً با مخاطب اصلی حرف بزنید. به جای نوجوانان، میتوانید والدین، پزشکان یا معلمان را هدف قرار دهید تا آنها روی گروه هدف شما اثر بگذارند.
۳. محصول خود را با ارزشگذاری درست عرضه کنید
در بازاریابی اجتماعی، «کالا» میتواند یک کتاب آموزشی، یک دوره ترک اعتیاد یا حتی ترویج فرهنگ رانندگی صحیح باشد. چالش بزرگ اینجاست که این کالاها اغلب «گران» هستند؛ اما نه از نظر پولی، بلکه از نظر هزینه روانی و زمانی.
- موانع پذیرش: تغییر عادات غذایی یا ترک سیگار، فشار عصبی و تلاش زیادی میطلبد.
- وظیفه شما: باید مزایای خدمات خود را به گونهای برجسته کنید که بر این سختیها غلبه کند. به مخاطب نشان دهید که این تغییر رفتار، کدام درد او را درمان میکند یا چه آرامشی به زندگی او میآورد.
۴. رقبای پنهان خود را شناسایی کنید
در بازاریابی اجتماعی، رقیب شما همیشه یک شرکت دیگر نیست؛ گاهی یک عادت غلط رقیب شماست.
- جنگ نابرابر: وقتی شما غذای سالم تبلیغ میکنید، رقیب شما شرکتهای تولیدکننده چیپس و پفک با تبلیغات رنگارنگ هستند.
- استراتژی معکوس: بازاریابان باهوش از روشهای رقیب علیه خودش استفاده میکنند. برای مثال، بسیاری از کمپینهای موفق ضد سیگار، از همان سبک تصویرسازی و گرافیک شرکتهای دخانیات استفاده میکنند، اما با پیامی کاملاً متضاد که پوچی یا خطرات آن را نشان میدهد.
جمعبندی: از ایده تا اجرا
بازاریابی اجتماعی شاید در ابتدا دشوار به نظر برسد، اما با صحبت با مشتری، تقسیمبندی دقیق بازار، ارائه صحیح ارزش و تحلیل رقبا، میتوانید تاثیرگذاری عمیقی در جامعه داشته باشید. فراموش نکنید که هدف نهایی شما، فروختن یک حس بهتر و زندگی باکیفیتتر به انسانهاست.
آیا شما هم در کسبوکارتان با چالش فروش خدمات مواجه هستید؟ در قسمت نظرات برای ما بنویسید که بزرگترین مانع شما در جذب مشتری چیست؟
بازاریابی اجتماعی چیست؟ ۴ گام حیاتی برای فروش خدمات و تغییر رفتار