بسیاری از ما هر روز از اینترنت استفاده میکنیم، اما آیا میدانستید که "وب" و "اینترنت" یکی نیستند؟ وب (World Wide Web) در واقع ویترینی گرافیکی و چندرسانهای است که روی زیرساخت اینترنت بنا شده است. در این مقاله، از تاریخچه پیدایش وب تا تفاوتهای فنی آن با اینترنت و آینده سرویسهای وب را بررسی میکنیم.
وب جهانگستر (WWW)؛ فراتر از یک مخزن اطلاعات
وب مجموعهای بیپایان از متن، صدا، ویدیو و داده است که در میلیونها کامپیوتر در سراسر دنیا توزیع شده است. دو ویژگی اصلی که باعث محبوبیت انفجاری وب شد عبارتند از:
- قابلیت فرامتنی (Hypertext): پیوندهایی که صفحات مختلف را به هم متصل میکنند.
- محیط چندرسانهای: توانایی نمایش همزمان عکس، فیلم و متن.
پیش از وب، کاربران مجبور بودند نشانی دقیق فایلها را تایپ کنند یا از منوهای پیچیده استفاده کنند. اما امروز، وب مانند یک چسب (فراپیوندها) تمام اطلاعات پراکنده در جهان — از نیویورک تا توکیو — را به صورت یک مجموعه متحد به شما نمایش میدهد.
نگاهی به تاریخچه؛ وب چگونه متولد شد؟
در اوایل دهه ۱۹۸۰، دانشمندی به نام تیم برنرز لی در موسسه سِرن (CERN) ایده اتصال رایانههای دنیا برای اشتراک تحقیقات فیزیک را مطرح کرد.
نقاط عطف تکامل وب:
- ۱۹۸۹: ارائه پروژه "تار عنکبوتی وب" توسط برنرز لی و روبرت کایلیائو.
- ۱۹۹۱: انتشار رسمی وب در موسسه CERN.
- ۱۹۹۳: معرفی وب به عموم مردم و آزادسازی رایگان آن (نقطه عطف رشد اینترنت).
- انفجار آماری: تعداد سایتها از ۱۳۰ عدد در سال ۱۹۹۳ به بیش از ۲۳ هزار سایت در سال ۱۹۹۵ رسید.
تفاوت وب و اینترنت؛ اشتباهی رایج
بسیاری از کاربران این دو واژه را به یک معنا به کار میبرند، اما تفاوت ظریفی وجود دارد:
- اینترنت: زیرساخت عظیم شامل کابلها، سختافزارها و پروتکلهایی مثل FTP و Telnet است.
- وب: یک سرویس (رابط) است که روی اینترنت اجرا میشود و از پروتکل HTTP برای تبادل داده استفاده میکند.
زبان مشترک وب: HTML
زبان HTML استاندارد بینالمللی برای طراحی صفحات وب است. این زبان به مرورگرها (مانند کروم یا فایرفاکس) میگوید که متن، تصویر و ویدیو را چگونه نمایش دهند. هیچ شرکت خاصی مالک HTML نیست و توسط کنسرسیوم W3C مدیریت میشود.
سرویسهای وب (Web Services)؛ موتور محرک کسبوکارهای مدرن
سرویس وب ابزاری است که اجازه میدهد برنامههای مختلف (حتی اگر با زبانهای متفاوت نوشته شده باشند) با هم صحبت کنند.
مثال کاربردی: تصور کنید شما یک تولیدکننده هستید که با ۲۰۰ تأمینکننده کار میکنید. هر کدام از آنها سیستم سختافزاری متفاوتی دارند. سرویس وب به عنوان یک پلتفرم استاندارد، اطلاعات انبارداری و فروش شما را بدون توجه به نوع سیستم عامل، بین همگی هماهنگ میکند.
غولهای دنیای سرویس وب:
رقابت اصلی در این حوزه بین دو قطب بزرگ است:
- مایکروسافت (تکنولوژی .NET): با تمرکز بر یکپارچگی ابزارهایی مثل Visual Studio.
- جاوا (J2EE): ائتلافی از شرکتهای بزرگ مثل IBM، سانمایکروسیستمز و اوراکل.
چرا سرویسهای وب تا این حد موفق شدند؟
برخلاف تلاشهای پیچیده قدیمی (مانند CORBA یا DCOM)، سرویسهای وب امروزی به سه دلیل پیروز شدند:
- سادگی: برنامهنویسان عادی هم میتوانند آنها را پیادهسازی کنند.
- فراگیری اینترنت: دسترسی همگانی به شبکه اینترنت.
- استانداردهای باز: استفاده از زبان XML برای توصیف دادهها و پروتکل HTTP برای انتقال آنها.
نتیجهگیری
وب از یک ابزار ساده برای اشتراک مقالات علمی در CERN، به ستون فقرات اقتصاد و ارتباطات جهانی تبدیل شده است. امروزه با ظهور پروتکلهایی مثل WSDL و زبان XML، وب دیگر فقط مجموعهای از صفحات نیست، بلکه بستری برای اجرای نرمافزارهای پیچیده و هوشمند است.
وب چیست و چگونه جهان را تغییر داد؟ از "تیم برنرز لی" تا سرویسهای پیشرفته وب