در دنیای امروز، اینترنت تنها یک ابزار جانبی نیست؛ بلکه قلب تپنده تجارتهای مدرن است. بسیاری از مدیران هوشمند با بهرهگیری از مدلهای نوآورانه توانستهاند در بازارهای پرازدحام، جایگاهی تزلزلناپذیر برای خود دستوپا کنند. در نشست اخیر «خانه مدیران»، کارشناسان برجسته حوزه فناوری اطلاعات به کالبدشکافی موفقیت غولهای دنیای دیجیتال پرداختهاند.
مدل کسبوکار (Business Model) چیست؟
دکتر فیروزه قناتآبادی، مدرس دانشگاه، مدل کسبوکار را حلقهای میداند که استراتژی را به فرآیندهای عملیاتی متصل میکند. به گفته ایشان، یک مدل کسبوکار موفق باید به ۴ پرسش کلیدی در حوزههای زیر پاسخ دهد:
- نوآوری محصول: چه ارزش افزودهای به مشتری ارائه میدهیم؟
- ارتباط با مشتری: چگونه با مخاطب تعامل داریم؟
- ساختار مدیریت: سازماندهی داخلی چگونه است؟
- تأمین مالی: جریانهای درآمدی پایدار کدامند؟
۱. گوگل (Google): پادشاه جستجو و سادگی
مهندس محمود مردان، عضو هیئتمدیره افرانت، معتقد است گوگل با شناسایی دقیق نقاط ضعف یاهو به جایگاه فعلی رسید.
چرا گوگل از یاهو پیشی گرفت؟
- تمرکز بر سرعت: برخلاف یاهو که صفحهای شلوغ و سنگین داشت، گوگل بر سادگی و سرعت بارگذاری تمرکز کرد.
- تبلیغات هوشمند: گوگل تبلیغات را نه به صورت مزاحم، بلکه مرتبط با کلمات کلیدی کاربر نمایش داد.
- دموکراسی در نتایج: رتبهبندی سایتها در گوگل بر اساس غنای محتواست، نه پرداخت پول.
نکته کلیدی: گوگل بر کاربر متمرکز شد و همهچیز را فدای رضایت او کرد. این شرکت با ۸۸ زبان دنیا و بیش از ۲۰۰ میلیون جستجوی روزانه، استانداردهای وب را تغییر داد.
۲. شرکت دل (DELL): انقلاب در فروش مستقیم
مدل موفق شرکت DELL در زمینه سختافزار، بر پایه حذف واسطهها بنا شده است. دکتر قناتآبادی ویژگیهای این مدل را چنین برمیشمارد:
- تولید بر اساس سفارش (Build-to-Order): انبارداری حذف شده و محصول دقیقاً مطابق نیاز مشتری ساخته میشود.
- لجستیک قدرتمند: انجام فعالیتهای استراتژیک در داخل شرکت و برونسپاری (Outsourcing) موارد غیرضروری.
- خدمات پس از فروش گسترده: ارائه حمایت فنی در بیش از ۳۴ کشور دنیا.
۳. ایبی (eBay): سمساری هوشمند پیر امیدیار
مدل eBay که توسط پیر امیدیار (کارآفرین ایرانیالاصل) پایهگذاری شد، مفهوم «حراج آنلاین» را به یک جامعه جهانی تبدیل کرد.
راز موفقیت eBay در چیست؟
- ایجاد اعتماد: با وجود ۳۰ میلیون عضو، ایبی بر پایه این اصل بنا شده که «مردم خوب هستند».
- شفافیت قیمت: خریداران به سوابق کالا و قیمتهای واقعی دسترسی کامل دارند.
- جامعهمحوری: ایبی فراتر از یک سایت، یک جامعه است که در آن حتی غولهایی مثل فورد و موتورولا نیز برای فروش محصولاتشان حضور مییابند.
تکنولوژیهای نوظهور در کسبوکار
در بخش دیگری از این نشست، کارشناسان به معرفی حوزههایی پرداختند که آینده تجارت الکترونیک را شکل میدهند:
- Mobile Computing: پردازش در حرکت و دسترسی همیشگی.
- کارتهای ذخیره اطلاعات: امنیت و جابجایی دادهها.
- ارتباطات بیسیم (Wireless): حذف محدودیتهای فیزیکی.
- تکنولوژی Centrino: بهینهسازی توان پردازشی در لپتاپها و تبلتها.
جمعبندی
موفقیت در دنیای اینترنت تصادفی نیست. گوگل با سرعت، دل با شخصیسازی و ایبی با اعتمادسازی توانستند بازارهای جهانی را تسخیر کنند. برای کسبوکارهای ایرانی نیز کلید موفقیت در شناخت دقیق نیاز کاربر و استفاده از مدلهای نوین توزیع و فروش نهفته است.
مدلهای موفق کسبوکار اینترنتی: تحلیل استراتژیهای گوگل، دل و ایبی